سکوت سنگین

من گرفتار سنگینی سکوتی هستم که گویا قبل از هر فریادی لازم است

کردار خوب
ساعت ٧:٠۳ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ۳۱ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: قابوس‌نامه

بر نیک کرده (کردار خوب) پشیمان مباش که جزای نیک و بد هم اندر جهان به تو رسد پیش از آن که به جای دیگر روی

و چون تو با کسی خوبی کنی بنگر که در وقت خوبی کردن همچندان (همان قدر) راحت که بدان کس رسد، در دل تو خوشی و راحت پدید آید

و اگر با کسی بدی کنی به چندان رنج که بدو رسیده باشد بنگر تا بر دل تو چه ضجرت و گرانی (ناراحتی) برسد،

از تو خود بر کسی بد نیاید چون حقیقت بی ضجرت (ملال) تو رنج از تو به کس نرسد و بی خوشی تو راحت از تو به کس نرسد... پس تا بتوانی نیکی از کس دریغ مدار که نیکی یک روز بر دهد.

نقل از گزیده قابوس نامه عنصرالمعالی کیکاوس بن اسکندر بن قابوس بن وشمگیر به کوشش غلامحسین یوسفی نشر شرکت انتشارات علمی و فرهنگی


 
دلشاد
ساعت ۱۱:٥٩ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٢٩ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: ادبیات

لذت نمانده است در آینده‌ی حیات

از عیش‌های رفته، دلی شاد می‌کنیم

صائب تبریزی


 
خیال ترقی
ساعت ٤:۳٠ ‎ب.ظ روز شنبه ٢۸ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: آیت‌الله غروی

مسلمین در حالی که چشم به ترقیات آنها دوخته اند و تمام وسائل رفاهیه و اسباب تنعم و ثروت امروزی را می‌خواهند، مع الاسف راه درستی را که ملل پیشرفته جهان برگزیده و به ثمرات آن هم نائل گشته‌اند، پیش نمی‌گیرند.

آرزوی وصول به تمام اهداف خود دارند که عمدتا همان مادیات است.

اما نه از راه طبیعی و نه از طریق علت و معلول واقعی و عقلائی.

بلکه از راه خیانت، تزویر، تدلیس، دروغ، دزدی، احتکار، گران فروشی ، غِش و تغلّب.

حتی پیشه و کسب و کار را وسیله اختلاس و به منزله دام و تله و تور و قلاب می‌دانند و آنرا ابزار شکار می‌انگارند.

از این رو از یک جهت سیر قهقرایی طی می‌کنند و از جهت دیگر نیاز خود را به بیگانه، در تمام شؤون و ابعاد زندگی پیوسته افزون می‌سازند.

و هرچه می‌گذرد، محتاج‌تر، تهی‌دست‌تر، ذلیل‌تر، محروم‌تر، بی‌چاره‌تر و خود‌فروخته‌تر می‌گردند

...

در هر موقع، فردی یا گروهی آماده شدند مردم را برای رفع این بدبختی ها و عقب ماندگی‌ها ارشاد و تحریض و تحریک نمایند و بُرکان مشتعل را خاجوش و مرض مهلک را درمان کنند،

مفسدین و مفتخواران و به تبع آنها جهال و قشریون،

تهمت‌ها زدند و با دروغ و افترا و برچسب،

مردم عوام را علیه ایشان شوراندند و بدنامشان ساختند و به حیله فرعونی تمسک جستند که به مردم می‌گفت:

انی اخاف ان یبدل دینکم.

من می‌ترسم موسی دین شما را تغییر دهد.

و با این ابزار و دسیسه، هادیان راستین جامعه و دلسوزان واقعی امت را مخالف دین و بیگانه پرست معرفی نموده از میدان ارشاد مردم به سوی ترقی و تعالی خارج ساختند.

ایفاگران این نقش سه گروه بوده‌اند:

الف. دولت‌های خائن و قدرت پرست که علی رغم تبدیل و تبدل، غالبا از یک قماش بوده‌اند.

ب. روحانیون دروغین که دشمنان نوعا از این فرقه بهره‌برداری کرده و آنها را چه آگاه بوده‌اند یا ناآگاه، در طریق مقاصد و اهداف خود استخدام نموده‌اند.

ج. سرمایه داران بزرگ که شیوه همیشگی و روش آنها این بوده که دسترنج ملت‌های ضعیف را به رایگان یا ارزان و نامحدود به جیب بزنند.

سایر طبقات مردم هم نوعا درک می‌کنند که آن سه طبقه فقط در اندیشه‌ی حفظ قدرت و مقام و مال اندوزی خویشند.

خرمنی بسوزد اما آنها خوشه‌ای از آن ببرند.

ملتی گرسنه ولی آنان سیر باشند.

مردم نیز به روش و اخلاق آنها تاسی نموده از راه مستقیم منحرف شدند و هرچه گذشت برکژی خود افزودند.

کار جدی و صحیح یا اصلا به عمل نیامد و یا اگر اندکی بود موقوف گشت.

...

اغلب این مفاسد از نظام‌های حکومتی بلاد اسلامی که رفته رفته پس از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم زمام امور مردم را در دست گرفتند، سرچشمه می‌گیرد.

زیرا سلاطین و روسا و نهادهای دولتی به هیچ وجه خود را موظف و مسئول رشد و تعالی جامعه نمی‌دانستند مگر اندکی که به ذکر نیاید.

ایشان راه خودکامگی و استبداد را پیش گرفته و توجهی به سرنوشت ملت‌ها نداشته‌اند.

و هرگاه مختصر کاری به نفع مردم انجام داده‌اند ، چنان منت بر ایشان نهاده که گویا حیات و وجود مردم نیز از عطایای آنها است.

اینان به قدری کوته نظر بوده‌اند که هرگاه مدرسه، دانشگاه کارگاه یا کارخانه‌ای، آن هم به هزینه مردم و با صرف بیت المال احداث نموده‌اند، گویا بی استحقاق ملت، از مال خود هزینه کرده‌اند.

این دنائت طبع و رذالت خُلق، که ریشه در عمق تاریخ حکومتگران مسلمان دارد، امت اسلام را نیز در خود فروگرفته، به نوعی که هیچ فرد و گروهی به وظایف خود آشنا نیست.

ضمن آنکه مخرب و ویرانگر است و قانون شکن و از خودراضی و طلبکار مردم و مترصد مدح و ثنا و مَلق و چاپلوسی.

از جلد دوم کتاب آدم از نظر قرآن نوشته آیت‌الله فقید سید محمد جواد موسوی غروی به ترجمه علی اصغر غروی 

 


 
بی غم
ساعت ۱٢:۱٢ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٧ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: ادبیات

مرا به حال خود ای عشق بیش از این مگذار

که بی غمی یکی از اهل روزگارم کرد!

صائب تبریزی


 
وهم
ساعت ۱۱:٥٩ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢٦ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: ادبیات

پارسا مردی بود و در جوار او بازرگانی بود که شهد و روغن فروختی و هر روز بامداد قدری از بضاعت خویش برای قوت او بفرستادی؛ چیزی از آن به کار بردی و باقی در سبویی می‌کردی و در طرفی از خانه می‌آویخت.

به آهستگی سبوی پر شد.

یک روزی در آن می‌نگریست، اندیشید که: اگر این شهد و روغن به ده درم بتوانم فروخت، از آن پنج سر گوسپند خرم، هر ماهی پنج بزایند و از نتایج ایشان رم‌ها سازم و مرا بدان استظهاری تمام باشد؛ اسباب خویش ساخته گردانم و زنی از خاندان بخواهم؛ لاشک پسری آید، نام نیکوش نهم و علم و ادب درآموزم؛ چون یال برکشد اگر تمردی نماید بدین عصا ادب فرمایم.

این فکرت چنان قوی شد و این اندیشه چنان مستولی گشت که ناگاه عصا برگرفت و از سر غفلت بر سبوی زد، در حال بشکست و شهد و روغن تمام بروی او فرودوید.

نقل از کلیله و دمنه أبوالمعالى نصرالله منشی به تصحیح مجتبی مینوی نشر ثالث - باب زاهد و راسو صفحه 263


 
دل آیینه ای
ساعت ۱۱:٢۳ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢٥ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: ادبیات

صورت نبست در دل ما کینه‌ی کسی

آیینه هرچه دید، فراموش می کند

سلیم طهرانی


 
پند قابوس نامه
ساعت ۱٢:۱٢ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٢٤ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: قابوس‌نامه

به غم مردمان شادی مکن تا مردمان نیز به غم تو شادی نکنند.

دادْ دِه تا دادْ یابی.

خوبْ گوی تا خوبْ شنوی.

و اندر شورستان تخم مکار که برندهد و رنج بیهوده بُوَد، یعنی که با مردمانِ ناسپاسْ مردمی کردن چون تخم بود که به شورستان افگنی.

نقل از گزیده قابوس نامه عنصرالمعالی کیکاوس بن اسکندر بن قابوس بن وشمگیر به کوشش غلامحسین یوسفی نشر شرکت انتشارات علمی و فرهنگی


 
نظیری نیشابوری
ساعت ٥:۳٥ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٢٢ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: ادبیات

نه پندم می‌دهد سودی، نه کارم راست بهبودی

                        دلی دارم که هر امسال او پار است پنداری

نظیری نیشابوری


 
واقعیت تاریخ
ساعت ٧:٠٥ ‎ب.ظ روز شنبه ٢۱ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: تاریخ

بیهقی به راستی واقع‌گراست، اما محاکمه و اعدام پر تشریفات حسنک به شکلی توصیف می‌شود که نظام را رسوا می‌کند؛ نظامی که در این جا مثل اغلب جاهای دیگر نمایانگر بازی و نمایشی فریبکارانه است. رسم و آیین از ویژگی‌های مهم نمایش قدرت در قرون وسطی بود اما بیهقی نشان می‌دهد وقتی این‌ها را برای بیدادگری و منفعت شخصی بیشتر به کار می‌گیرند چه اتفاقی می‌افتد... خواننده باید قضاوت کند و این کار را باید برحسب سخنان بیهقی انجام دهد. این سخنان شامل مفاهیمی انتزاعی نظیر دولت، قانون یا نظام نیست: همه این‌ها، تا جایی که وجود دارند، در قالب فرمانروا تجسم می‌یابند که در این جا رفتارش در معرض قضاوت اخلاقی قرار می‌گیرد.

از کتاب تاریخ نگاری فارسی ( سامانیان، غزنویان، سلجوقیان) اثر جولی اسکات میثمی ترجمه محمد دهقانی نشر ماهی

Julie Scott meysami Persian historiography (To the end of the twelfth century)


 
آفتاب روز
ساعت ۱۱:٥٠ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٠ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: ادبیات

بی تو دوشم در درازی از شب یلدا گذشت

آفتاب امروز چون برق از سرای ما گذشت

نظیری نیشابوری


 
پسته خندان
ساعت ٦:٠٤ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٠ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: ادبیات

دامن شادی، چو غم، آسان نمی‌آید به دست

پسته را خون می‌شود دل، تا لبی خندان کند

صائب تبریزی

 


 
اعجاز
ساعت ۱٠:٢۸ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۱٩ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: آیت‌الله غروی

اول معجزه رسول اَنام صلی الله علیه و آله و سلم و بزرگترین آنها، قرآن است

و هم احکام شرع مقدس اسلام

و این تنها به اعتبار فصاحت و بلاغت آن نیست.

زیرا معرفت فصاحت و بلاغت قرآن شأن فصحا و بلغا عرب است نه تمام خلق،

پس هرگاه مردم جهان، اعجاز کتاب خدا را از قول بُلَغا عرب بپذیرند،

در اعتقاد به نبوت پیامبر حق، از دیگران تقلید کرده اند

و حال آنکه در اعتقادات، علم یقینی و برهان قطعی لازم است

و اعجاز قرآن نیز باید بر همگان آشکار باشد

و در این باب، تقلید از دانشمندان کافی نیست

بنابراین اعجاز کتاب الهی دارای ابعاد گوناگون است که کوچکترین آنها بُعد فصاحت و بلاغت می‌باشد

و فهمش ویژه متخصصین این فن است.

پس اعجازی که باید در همه‌ی اَزمان و ادوار، در دسترس بشر باشد،

آنست که هرکس در هر عصری بتواند درک کند که قرآن وحی مُنزل است و بشر از آوردن مثل آن ناتوان، تا حجت بر او تمام باشد

و هر عالِم و عامی چنان علمی از مندرجات قرآن، از لحاظ معانی و احکام پیدا کند

که بر او مسلم شود احدی از آحاد بشر قادر نیست چنین آیاتی بیاورد که مشتمل بر دقائق ارشاد بوده خلق را به سوی مصالح و جلب منافع و دفع مفاسد و سرانجام سعادت دنیا و عقبی هدایت کند

و نیز محتوی بر مطالبی باشد که اندیشه‌ی انسان به دقائق و رقائق حقایق آن نرسد

و نظم مهم و اَهمّش را فهم نکند.

 

نقل از مقدمه جلد دوم کتاب آدم از نظر قرآن نوشته آیت‌الله فقید سید محمد جواد موسوی غروی اصفهانی به ترجمه علی اصغر غروی اصفهانی


 
مهر بر دهان
ساعت ۱۱:٢٠ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱۸ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: ادبیات

مُهر زن بر دهن خنده که در بزم جهان

سر خود می‌خورد آن پسته که خندان باشد

صائب تبریزی


 
حرمت والدین
ساعت ۱٢:٠٢ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ۱٧ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: قابوس‌نامه

 

کمتر حرمت پدر و مادر آن است که هر دو واسطه‌اند میان تو و آفریدگار تو، پس چندان که آفریدگار خود را و خود را حرمت داری واسطه را نیز درخور او باید داشت...

پس حق پدر و مادر اگر از روی دین ننگری از روی مردمی (انسانیت) و خرد بنگر که پدر و مادر مُنْبِت (رستنگاه) نیکی و اصل پرورش نفس تو اند و چون در حق ایشان مقصر باشی چنان نماید که تو سزای هیچ نیکی نباشی که آن کس که حقْ شناسِ نیکیِ اصل نباشد نیکی فرع را هم حق نداند، و با ناسپاسان نیکی کردن از خیرگی بود.

نقل از گزیده قابوس نامه عنصرالمعالی کیکاوس بن اسکندر بن قابوس بن وشمگیر به کوشش غلامحسین یوسفی نشر شرکت انتشارات علمی و فرهنگی صفحه 25


 
چشم پر آب
ساعت ٩:۳۱ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٦ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: ادبیات

این ماتم دگر، که در این دشت آتشین

دل آب گشت و چشم پر آبی ندید کس

صائب تبریزی


 
جامعه شناسی خودکامگی 10
ساعت ۱٠:٥٤ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱٥ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: سیاست

 

تحقق عدالت اجتماعی به صورت نسبی به هوش، خلاقیت، خستگی ناپذیری، حس مسئولیت، اشتراک مساعی، ادبیات سیاسی گسترده، سطح بالای معلومات ملی و ساختار اقتصادی پیشرفته و متنوع نیاز دارد و امکان تحمیل آن به یک فرهنگ سراسر جهل و خصومت و خشونت وجود ندارد

نکته دیگر اینکه امر تامین حقوق اجتماعی، اقتصادی و سیاسی چیزی نیست که از بالا تضمین و قابل گسترش باشد

کسانی که بالا هستند، یعنی حاکمان، کسانی هستند که دیروز پایین بوده اند و الگوهای فکری و رفتاری خود را از پایین یعنی پیکره ی اجتماع گرفته اند

جامعه شناسی خودکامگی اثر علی رضا قلی

 

 


 
شاه مشروع مشرقی
ساعت ٦:٠۱ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٤ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: تاریخ

در ساختار ادواری شاهنامه، 
که تجسم اصلی تاریخی ظهور و سقوط دولت ها 
و انتقال حکومت از یک گروه به گروهی دیگر است، 
این امید تلویحا دیده می شود که پادشاهی از شرق ظهور کند 
و آرمان های ایرانی و اسلامی حکومت را با هم درآمیزد. 
هر سلسله ایرانی را فرمانروایی بنیاد می نهد که نظم و عدالت را برقرار می کند 
و هر سلسله ای 
بر اثر ضعف اخلاقی حاکم زمان، فساد سیاسی دولت و به قدرت رسیدن بیگانگان 
پایان می یابد. 
حکومت ستمگرانه ضحاک و فرمانروایی عادلانه اسکندر که ملوک طوایف را به دنبال دارد
با استقرار مجدد شاهنشاهی ایران به پایان می رسد؛ 
غلبه اسلام هم چرخه پادشاهی ایران را خاتمه می دهد 
و هم نظم شاهنامه را 
اما آنچه در این چرخه به چشم می خورد همان پارادیم فرجام شناختی است: 
حکومت بیگانه 
سرانجام جای خود را به شاه مشروع شرق می دهد 
که شاهنشاهی ایران و دین بهی را مجددا برقرار می کند. 

از کتاب تاریخ نگاری فارسی (سامانیان، غزنویان، سلجوقیان) 
اثر جولی اسکات میثمی ترجمه محمد دهقانی نشر ماهی
Julie Scott meysami
Persian historiography
(To the end of the twelfth century)
Edinburgh university Press

 
دل مرد
ساعت ٩:٢٩ ‎ق.ظ روز جمعه ۱۳ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: ادبیات

تو مرد صحبت دل نیستی، چه می‌دانی

که سر به جیب کشیدن چه عالمی دارد

صائب تبریزی


 
یک آه
ساعت ۱٢:۱٠ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۱٢ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: ادبیات

به آهی می‌توان دل را ز مطلب‌ها تهی کرد

که یک قاصد برای بردن صد نامه بس باشد


 
ایمان/اسلام
ساعت ۱۱:٤۸ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: آیت‌الله غروی

اکثر متکلمین و مفسرین گمان برده اند که معنای اسلام و ایمان دو گونه است و حال آنکه اگر در آیات قرآن خوب می نگریستند، حقیقت معنای هر یک بر آنها آشکار می گشت

در قرآن کریم، هر یک از کلمات اسلام و ایمان به دو معنی آمده است:

اسلام لسانیِ اقراری و اسلامِ حقیقیِ قلبی

و

ایمان ظاهریِ لفظی و ایمان صحیح عملی

 

آدم از نظر قرآن جلد اول صفحه 155 نوشته آیت‌الله فقید سید محمد جواد موسوی غروی اصفهانی ترجمه علی اصغر غروی اصفهانی


 
صدقه
ساعت ۱٢:۱٠ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ۱٠ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: قابوس‌نامه

 

صدقه اگرچه فریضه نیست، در مروت و مردمی است، چندان که می‌توانی همی ده و تقصیر مکن (کوتاهی نکن) که مردمِ صدقه دِه، پیوسته در امن خدای تعالی باشند و ایمنی از خدای تعالی بغنیمت باید داشت.

نقل از گزیده قابوس_نامه عنصرالمعالی کیکاوس بن اسکندر بن قابوس بن وشمگیر به کوشش غلامحسین یوسفی نشر شرکت انتشارات علمی و فرهنگی


 
جامعه شناسی خودکامگی 9
ساعت ۸:٢٠ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٩ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: سیاست

جوامع انسانی زمان طولانی طی کرده اند تا جرم را از حالت تعلق به فرد جدا کنند و به آن حالتی اجتماعی بدهند. مجرم را متجاوز به حقوق اجتماع می دانند و عمل او را یک پدیده اجتماعی تلقی می کنند. این گونه تلقی محاسن زیادی دارد. زیرا اجازه می دهد جرم را پدیده ی قانونمندی تصور کنید و بشناسید و اقدامات احتیاطی پیشگیرانه در مورد آن به کار برید. در چنین بُعدی هم از تکرار جرم به طور نسبی جلوگیری می شود و هم مجرم اصلاح می شود و اگر خودکامگی، جرمی سیاسی و پدیده ای اجتماعی تلقی شود، به طور قطع به دنبال زمینه های رشد آن و اقدامات پیشگیرانه برای بروز آن می روند، سعی می کنند آن. را بشناسند و عوامل پدید آوردنده ی آن را بیابند. اما اگر خودکامگی در خودکامه خلاصه شود و با دید فردی و متغیرهای شخصی با آن برخورد گردد، حاکم خودکامه را با خودکامه ی دیگری جایگزین می کنند. و این همان روند جمشید، ضحاک و فریدون می شود که با خسارتی جبران ناپذیر برای مملکت همراه است

مبارزه با خودکامه، مبارزه ای انفعالی است که در آن معمولا همکاری با دولت قطع می شود و سپس حالت تخریب به خود می گیرد و نهایتا موجب متلاشی شدن حکومت می گردد یا دولت توسط بیگانگان ساقط می شود.

جامعه شناسی خودکامگی اثر علی رضا قلی


 
چشم تر
ساعت ٧:٢۸ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۸ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: ادبیات

گر نخلِ وفا برندهد، چشم تری هست

تا ریشه در آب است، امید ثمری هست

عرفی شیرازی


 
عالم
ساعت ۸:۱۱ ‎ب.ظ روز شنبه ٧ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: آیت‌الله غروی

وظیفه ی مفسر و محدث و فقیه و هر فردی که در فنی از فنون علم وارد می‌شود، آن است که بنا را بر تدبر و تحقیق نهد، و بدون دلیل روشن و برهان قاطع، در هیچ مساله‌ای از مسائل آن علم، نه زبان بگشاید و نه خامه بدست گیرد،

مع الاسف این روش در علوم دینی کمتر جامه ی تحقق پوشیده و بیشتر کتاب ها را از نقل اقوال و قیل و قال و نزاع و جدال و تمسک به مغالطات که مخالف عقل سلیم و کتاب حکیم است، مملو ساخته‌اند و راه ضلال و اضلال را در نوشته‌های خود پیموده اند و بر لغزش و خطا و انحراف و اشتباه خود استوار مانده، بافته و تافته ی افکار و آراء خود را درست دانسته و سخن برحق دیگران را خلاف حق و حقیقت تلقی نموده اند.

 

آدم از نظر قرآن جلد اول صفحه 135 نوشته آیت‌الله فقید سید محمد جواد موسوی غروی اصفهانی ترجمه علی اصغر غروی اصفهانی


 
تنهایی
ساعت ۱:۱۱ ‎ق.ظ روز جمعه ٦ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: ادبیات

ز خود جداشدگان پرس درد تنهایی

که هرکه دور ز مردم فتاده، تنها نیست

صائب تبریزی


 
پاکمرد یثربى
ساعت ٥:٥٠ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٥ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: ادبیات

اى على موسى الرضا!
ای پاکمرد یثربى،
در توس خوابیده!
من تو را بیدار مى‌دانم.

زنده تر،
روشن تر از خورشید عالم تاب
از فروغ و فرّ و شور زندگى سرشار مى دانم

گر چه پندارند:
دیرى هست، همچون قطره ها در خاک
رفته اى در ژرفناى خواب
لیکن اى پاکیزه باران بهشت!
اى روح عرش،
اى روشناى آب!
من تو را بیدار
ابرى پاک و رحمت بار مى دانم
اى (چو بختم) خفته در آن تنگناى زادگاهم توس!
ـ (در کنار دون تبهکارى که شیر پیر پاک آیین،
پدرْت
آن روح رحمان را به زندان کشت) ـ
من تو را بیدارتر از روح و راه صبح، با آن طرّه زرتار مى دانم
من تو را بى هیچ تردیدى (که دلها را کند تاریک)
زنده تر،
تابنده تر از هر چه خورشید است،
در هر کهکشانى، دور یا نزدیک،
خواه پیدا، خواه پوشیده
در نهان تر پردهء اسرار مى دانم
با هزارىّ و دوصد، بل بیشتر، عمرت،
اى جوانى و جوانِ جاودان، اى پور پاینده!
مهربان خورشید تابنده!
این غمین همشهرى پیرت،
این غریبِ مُلکِ رى، دور از تو دلگیرت،
با تو دارد حاجتى، دَردى که بى شک از تو پنهان نیست،
وز تو خواهد (در نمانی) راه و درمانى.
جاودان جان جهان! خورشید عالم تاب!
این غمین همشهرى پیر غریبت را،
دلش تاریک تر از خاک،
یا على موسى الرضا!
دریاب.

چون پدرت، این خسته دل زندانىِ دَردى روان کُش را،
یا على موسى الرضا!
دریاب، درمان بخش.
یا على موسى الرضا!
دریاب.

مهدی اخوان‌ثالث
«سال دیگر، ای دوست، ای همسایه»
انتشارات زمستان، چ۱، ١٣٩٣.
تاریخ سرایش شعر: مهر ۱۳۶۱


 
قابوس نامه 2
ساعت ۱٢:٤٠ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ۳ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: قابوس‌نامه

 

آگاه باش ای پسر که روز رفتن من، نزدیک است و آمدن تو بر اثر (به دنبال) من زود باشد.

چه امروز تا در این سرای سپنجی (دنیای فانی) باید که برکار باشی و زادی و پرورشی را که سرای جاودان را شاید برداری و سرای جاودانی برتر از سرای سپنجی است و زاد او از این سرای باید جست که این جهان چون کشتزاری است که از او کاری و از او دِرَوی (درو کنی) از بد و نیک؛ و کس دِروده خویش در کشتزار نخورد بلکه در آبادانی (خانه و قرارگاه) خورد و آبادانی این سرای، سرای باقی است.

نقل از گزیده #قابوس_نامه عنصرالمعالی کیکاوس بن اسکندر بن قابوس بن وشمگیر به کوشش غلامحسین یوسفی نشر شرکت انتشارات علمی و فرهنگی


 
زبان پروردگار
ساعت ۱٢:٠۳ ‎ق.ظ روز دوشنبه ٢ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: مذهبی

 

خداوند زبان خاصی ندارد بلکه حاکم بر همه‌ی ذهن و زبان‌ها و زبان آفرین است.

او در هر موقعیتی زبان آن موقعیت را پیش می‌گیرد که برای انسان‌ها مفهوم است و با حضرت ابراهیم به عبری قدیم، با موسی به عبرانی، با حضرت عیسی به سریانی و با پیامبر ما که خاتم پیامبران است به عربی سخن می‌گوید.

زبان و بیان بشرْفهم هرچه باشد مورد قبول خداوند است و با آنْ بی آنکه حتی دستور زبان آن را برهم زند، وحی می‌فرستد.

یکی از منتقدان گفته بود که خداوند فقط زبان یک قوم را گرفته، نه فرهنگ ان را.

پاسخش این است که زبان نمی‌تواند حامل و شامل لایه‌هایی از فرهنگ نباشد. ذهن و زبان بشری در مقایسه با علم بیکران و بیان اعجازین الهی، مانند زبان تازه باز شده‌ی کودک در قیاس با فصحا و بلغای هر قومی است و قول مولانا، گویی تمثیلی از این واقعیت است:

چونکه با کودک [=بشر] سر و کارت فتاد

پس زبان کودکی باید گشاد

متجددان برای حل این معضلات، به جای آنکه ذهنیات خود را دگرگون کنند، وحیانیت قرآن را دگرگون می کنند و حاشا و هرگز، که هیچ مسلمان راست‌کیش و درست‌اعتقادی زیر بار حرف های آنان برود. مگر تا قبل از ظهور تجدد و مدرنیته، مردم... با این دشواری‌ها مواجه نبودند؟

بودند اما حاضر نبودند به محض آنکه رازی از رازهای غیب را درنیافتند،‌ آن راز را دستکاری کنند، تا آنکه سرانجام وحی را که تحلیل ناپذیر است و حتی شناخت ناپذیر است، به حد الهام فروکشند، تا همگان از اسرار غیبی –که دیگر نه اسرار است، نه غیبی و نه حتی شاید الهی- سردرآورند.

از مقدمه کتاب قرآن پژوهی اثر بهاءالدین خرمشاهی نشر شرکت انتشارات علمی و فرهنگی


 
خانه قاصد
ساعت ٩:٠٧ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱ شهریور ۱۳٩٤   کلمات کلیدی: ادبیات

 

 

دل، خانه در این عالم بیگانه نگیرد

قاصد به دیاری که رود، خانه نگیرد

عرفی شیرازی