سکوت سنگین

من گرفتار سنگینی سکوتی هستم که گویا قبل از هر فریادی لازم است

کربلا
ساعت ٩:٠٠ ‎ق.ظ روز جمعه ۱٦ بهمن ۱۳۸۸   کلمات کلیدی: مذهبی

 

کربلا، با نامهای زیادی نامیده شده که به بیش از بیست اسم می رسد :

کربلا؛ بعضی معتقدند ریشه کربلا از کلمه کربله گرفته شده و کربله یعنی به سستی گام برداشتن، یا سست شدن گام­ها و عرب­ها زمانی که بخواهند از بی حال و با کسالت راه رفتن کسی حکایت کنند، می­گویند: جاد یمشی مکربلا، یعنی فلانی آمد درحالی که به سستی گام برمی داشت، تو گوئی سرزمین کربلا چنان بوده است که هرکسی که به آنجا می­رسید احساس خاصی برایش دست می­داد و گام­هایش سست می­شد، چنان که کمیت قلم تا به ساحت مقدس کربلا می­رسد می­لنگد و خود را می­بازد .

درکتب مقاتل نیز داستان­های زیادی نقل شده که هریک از پیامبران گذشته که گذرش به کربلا می­افتاد بی اختیار اندوهناک و غمگین می­شد و به امت خویش خبر می­داد که در این سرزمین حادثه­ای بس بزرگ و بسیار غمبار رخ خواهد داد

و برخی بر این باورند که کربلا از کلمه کربال گرفته شده و کربال یعنی غربال کردن و تمیز و پاک کردن، گفته می­شود: کربلت الحنطه، یعنی گندم را غربال کردم و آن را از خس و خاشاک پاک گردانیدم.

به کربلا نیز به خاطر این کربلا گفته­اند که زمینی خالی از ریگ و سنگی و بدون درخت یا گیاهان هرز و مزاحم، مثل اینکه کشاورزی آن را پاک کرده و برای کشت آماده کرده باشد.

اعتقاد دیگری بر این است که کربلا، از دو واژه آشوری کرب و ایلا  ترکیب یافته است، یعنی حرام خدا و خانه‌ خدایگان.

معنای دیگر هم این که این کلمه در اصل فارسی بوده و از دو کلمه کار و بالا گرفته شده است یعنی کار آسمانی و ارزشمند، به عبارتی جایگاه نماز و نیایش.

باور دیگر هم  هست اینکه در اصل کوربابل بوده است، یعنی روستاهای شهر بابل.

و آخر اینکه توسط خود حضرت سید الشهدا علیه السلام و پدرش علی علیه السلام و جدش رسول اکرمصلی­الله علیه و آلی و سلم  ، کربلا به کرب و بلا، یعنی درد و بلا و امتحان و ابتلاء تفسیر شده است.

 حائر (حیر) ؛ پس از کربلا، حایر بیش از دیگر نام­ها، حائز اهمیت بوده است و کربلا در کتاب­های فقهی بیشتر با همین نام، عنوان می­شود و فقهاء مسائل خاصی را که در خصوص حائر و احکام و حدود آن می باشد، در ذیل همین عنوان بحث و بررسی می­کنند.حیر یا حائر یعنی جائی که آب در آنجا حیران می­ماند و به دور خود می­پیچد و گودال قتلگاه امام حسین علیه السلام در همین مکان مقدس واقع شده است و جسد انورش نیز در آنجا مدفون است.

نواویس؛ در اصل و پیش از اسلام نام گورستانی بود که مسیحیان مردگان خود را درآنجا دفن می­کردند. جالب این که پیشوای شهیدان حضرت اباعبدالله امام حسین علیه السلام درضمن یکی از خطبه­های معروفش این کلمه را به کار برده است آنگاه که حضرتش از حریم جدش خارج شده بود و در ظاهر به سوی کوفه و در واقع رو به سوی ابدیت، می­رفت که قیامت تاریخ را برپا کند و قیام عشق را قنوت جاودانه بخشد و هنگامی که از مدینه حرکت کرده بود تا هنگامه حماسه­های همیشه جاوید و ماندگارش را بیافریند، چنین فرموند:

خط الموت علی ولد ادم مخط القلاده علی جید الفتاه، و ما أولهنی إلی أسلافی اشتیاق یعقوب إلی یوسف و خیرلی مصرع أنا لافیه، کأنی بأوصالی تتقطعها عسلان الفلوات، بین النواویس وکربلاء...

مرگ برای فرزندان آدم چه زیبا نوشته شده است؟! نوشتاری که در لطافت به نقشی می­ماند که گردنبند، درگردن دخترکان جوان می­کشد و من برای سرکشیدن جام جان بخش شهادت و به دیدار صالحان سلف همانقدر مشتاقم که یعقوب به دیدار پسرش یوسف، دست تقدیر الهی ، برای من قتلگاهی برگزیده است که من به دیدارش خواهم شتافت، می­بینم که به همین زودی­ها گرگ­های گرسنه‌ نواویس و کربلا مرا در محاصره انداخته بندبند اعضای بدنم را از هم جدا می­کنند...

طف الفرات. طف. شاطی الفرات؛ که این هر سه اسم تقریبا به یک معنی است و طف به زمین­هایی که مشرف به دریا باشند یا در لب رودخانه قرار داشته باشند، اطلاق می­شود. سرزمین کربلا را به خاطر چند چشمه­ای که در آن بوده و کربلا را در کنار خویش گرفته بودند طف گفته اند. چشمه­هایی مانند: قطقطانیه، رهیمه، عین الجمل و نهر علقمه.

نینوا؛ از اسم­های معروف و قدیمی کربلاست.

موضع البلا.

محل الوفاء .

غاضریه .

ماریه .

قصر بنی مقاتل.

عقربابل .

عمورا .

صفورا.

نوائح.

شفاثا.

مدینه الحسین علیه السلام .

مشهد الحسین علیه السلام.