سکوت سنگین

من گرفتار سنگینی سکوتی هستم که گویا قبل از هر فریادی لازم است

عقل و عشق
ساعت ٧:۳۸ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢٢ اسفند ۱۳٩٢   کلمات کلیدی: الهی قمشه ای

اختلاف عَقْلْ و عِشْقْ در مراتب اِدراک است

و تا هنگامی که آدمی دَرک ماهیّات و حدود و رُسوم و تَعینات مُتِکَثِره می کند

و کائنات را یک یه یکْ به ترازویِ خویشْ می سَنجد و هر یک را وزنی و نامی می نهد،

و تمیز می دهد میانه ی

زَهر و شِکَر

و زِشت و زیبا

و شَب و روز

و کُفر و ایمان

و مِیخانه و مِحراب

و دُرست و نادُرست

و خِیر و شَر،

و در یک چهارچوبِ مَنطقی و ریاضیْ جَهَتِ اِشْتِراکْ و جهت اِخْتِلاف و جِنس و فَصلِ موجودات را معیّن می کند

و بیرون از چهار حَد و شِش جَهت و پنج گوهَر چیزی نمی دانَد

و در این میانه خود را مِحوَر همه قضاوت ها و سنجش ها و ارزش ها می شناسد،

قوّه ی اِدراکِ او در مرتبه ی عَقل است

و او را عاقِل گویند

امّا وقتی نیزه ی اِدراکِ او سِپَرِ آهنینِ زمانْ را در شِکافتْ

و زِندانِ اَبَدْ را در شِکَسْت

...

و دانِست که مادرِ گُل ها خار است

... و دانستْ دِل های عاشِقان در حلقه ی زُلفی گرفتار است که کمندِ همه ی آزادی ها و مَحْفِلِ عِیش و عِشرَت جاودانه دل های عاشقان است...

بنابراین، همان قوه ی اِدراک ما که در مرتبه ی نازله عنوان عقل داشت در مراتب کامل تر عنوان عشق پیدا می کند.

حسین محی الدین الهی قمشه ای – پیشگفتار منطق الطیر فریدالدین محمد عطار نیشابوری